Fauna


Wąskie i kruche stosunki w przyrodzie dopełniają również różnorodność gatunkową zwierząt, które bezpośrednio wiążą się z gatunkową różnorodnością roślin na terenach Moraw Środkowych. Bardzo ogólnie i w sposób uproszczony obowiązuje tu to samo co u roślin. Czyli zależność gatunkowej lokalizacji od podziału terenu, różnorodności stanowisk, podziału zoogeograficznego i działalności człowieka.

Również zwierzyna - różne rodzaje lub grupy osiedlają krainę według typów środowisk. Także tutaj znajdujemy podobieństwo do systemu roślinnego. Znajdziemy tu gatunki specjalne, które żyją tylko w różnych typach lasów, na łąkach, w środowisku wodnym czy w środowisku wodno-lądowym. Ważną różnicę między fauną a florą znajdujemy w osiedleniu podziemnych przestrzeni - jaskiniach, glebie czy mulistych dnach rzek i stawów. Ze względu na bardziej skomplikowaną klasyfikację poszczególnych grup istot żywych związanych ze specyficznymi stanowiskami, w następującym teksie przedstawimy jedynie poszczególne ważne gatunki i miejsca ich występowania.

Z biologicznego punktu widzenia bardzo interesujące jest występowanie bezkręgowca fluorescencyjnego - dżdżownicy podgórskiej (Eisenia submontana) żyjącej w lasach Grubej Wody. Ważne jest także występowanie ślimaka - zatoczka łamliwego (Anisus vorticulus), który w rejonie ołomunieckim pojawia się tylko w dwóch miejscach - oba na Morawach Środkowych (Týn nad Bečvą, Rezerwat Przyrody Plané loučky). Chodzi o ważny gatunek europejski chroniony systemem Natura 2000. Tak jak rośliny charakteryzuje aspekt wiosenny lasu łęgowego, tak dla okresowej głębi łęgu (tradycyjnie zwanej smugą) są charakterystyczne w Chronionym obszarze krajobrazowym Litovelskie Pomorawia występowania dwóch zagrożonych gatunków skorupiaków - przekopnicy wiosennej (Lepidurus apus) oraz dziwogłówki wiosennej(Siphonophanes grubii). Kolejny ze skorupiaków - wszystkim znany jako rak rzeczny (Astacus astacu) dzięki polepszeniu jakości wód i ochronnym postanowieniom w ostatnich latach rozszerzył populację na wielką część toni w całym województwie Ołomunieckim.

Bardzo ważne jest występowanie owadów, które tworzą wielką część biosystemu stworzeń całego świata. Środowisko wodne jest domem dla całej skali jętek (Ephemeroptera), ważek (Odonata), widelnic (Plecoptera) i chruścików (Trichoptera). Dojrzałe owady można zauważyć w okolicach wód np. motyla świteziankę błyszczącą (Calopteryx splendens) albo żagnicę rudą( (Aeschna isosceles). Ważnym odkryciem jest pojawienie się kobilicy jamskiej (Troglophilus cavicola) w sztolniach pod Grubą Wodą, który tutaj prawdopodobnie został przywleczony z Włoch przy wydobywaniu łupków. Nie da się nie zauważyć kolonii gniazd mrówek leśnych, które budują mrowiska do ponad metra wysokości. Na Morawach Środkowych do najrozleglejszych należą kolonie pod Hlubočkiem. Z chrząszczy na pozycjach kserotermicznych możemy spotkać się z tarancem płowym (Dorcadion fulvum), albo bawolca zatoczka (Odontaeus armiger), w ciepłych lasach dębowych nie można ominąć jelonka rogacza (Lucanus cervus).

Chyba najpopularniejszą grupą owadów są motyle. Te najwspanialsze u nas spotkamy w większości na pozycjach kserotermicznych i nasłonecznionych. Spotkać można: krasopani herę (Callimorpha quadripunctaria), która jest chroniona w całej Europie pogramem Natura 2000, skalnika prozerpinę (Brintesia circe) czy modraszka korydona (Polyomnatus coridon).

Na odwrót moczarowe zarośla i wilgotne łąki z krwiściągiem lekarskim preferuje modraszek nausitous (Maculinea nausithous) czy czerwończyk nieparek (Lycaena dispar), którego gąsienica żyje głównie na szczawiu lancetowatym. Oba gatunki są chronione przez Naturę 2000. Z kolejnych typów motyli Moraw Środkowych wymińmy np.: mieniaka strużnika (Apatura ilia), zagrożonego krytycznie niepylaka mnemozyna (Parnassius mnemosyne) czy osadnika wielkookiego (Lopinga achine). W ciepłych partiach Prostějovska żyje największy motyl europejski pawica gruszówka (Saturnia pyri).

Grupa kręgowców na Morawach Środkowych reprezentuje szerokie spektrum gatunków - 89% ze wszystkich znanych w Czechach .

Z znaczących przedstawicieli fauny rybnej oprócz innych występuje w rzece Morawie i Bečvie kiełb Kesslera (Gobio kessleri), który jest chroniony ogólnoeuropejskim programem Natura 2000. Z reprezentantów płazów i gadów wymieńmy np. salamandrę plamistą (Salamandra salamandra), kumaka nizinnego (Bombina bombina), rzekotkę drzewną (Hyla arborea), gniewosza plamistego (Coronella austriaca) czy żmiję zygzakowatą (Vipera berus).

Morawy Środkowe są ważnym siedliskiem i przystankiem lotów wielu gatunków ptaków.

Nie do przeoczenia są sylwetki ptaków drapieżników, kiedy po samym Ołomuńcu latają reintrodukowany sokół wędrowny (Falco peregrinus). Kolejne istotne rodzaje można zaobserwować w górach Oderskich a są to bocian czarny (Ciconia nigra), czy derkacz (Crex crex) chroniony programem Natura 2000. Następne przykłady to: kawka (Corvus monedula) gnieżdżąca w Przepaści Branickiej. Z wodnych gatunków ptaków związanych z rzekami Morawą i Bečvą i ich dopływami lub związanych na powierzchniach wodnych zbiorników i żwirowni (RP Moravičanskie a Chomutovskie jezioro, Tovačov…) to na przykład: znany zimorodek (Alcedo athis) osiedlający brzegi rzek, bączek (Ixobrychus minutus) czy mewa czarnogłowa (Larus melanocephalus) gnieżdżący na jeziorze Chomutovskim.

Na terenach rolniczych dobrze powodzi się wielu gatunkom gryzoni. Nie do końca, zagrożonym gatunkiem stał się przez zmianę gospodarowania suseł moręgowany (Spermophilus citellus), który przeżywa resztkę populacji na Prostějovsku.

Ważną grupą ssaków są ssaki latające, czyli nietoperze. Na Morawach Środkowych występuje kilka rodzajów zwierząt korzystających jako ukrycia i zimowiska ze starych drzew pustych w środku, jaskiń, opuszczone sztolnie i tym podobne ukrycia, Typowymi przedstawicielami mogą być podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) czy nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii).

Z dużych gatunków ssaków występują tutaj zwyczajne gatunki takie jak sarna, jeleń, lis, borsuk czy dzik. Potencjalnie możliwe jest przywędrowanie niektórych drapieżników na tereny gór Oderskich, Niepotwierdzone jest pojawienia się niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos).

Na koniec warto wspomnieć o występowaniu kręgowców wodnych, czyli bobra europejskiego (Castor fiber) i wydry (Lutra lutra). Oba gatunki zostały tu repatriowane i z powodzeniem się rozmnażają. Oba chronione są prawem.