20. wiek


Koniec wojny a następnie ogłoszenie niezależnej Republiki Czechosłowackiej wzbudziło nadzieję na lepsze czasy i kraj znów zaczął kwitnąć.

Kryzys gospodarczy na początku lat trzydziestych i dojście do władzy Adolfa Hitlera prowadziły w niektórych miejscach do eskalacji agresywnych wystąpień antyczeskich. Po wydarzeniach prowadzących do powstania protektoratu Czech i Moraw na Ołomuńcem pojawiła się flaga ze swastyką i założono tu oberlandrat z siedzibą Gestapo. Wielu mieszkańców regionu Haná wywieziono do obozów koncentracyjnych, przede wszystkim z Prostějovska, Kojetína, Tovačova i Lipníka nad Bečvou. Szybko jednak pojawiły się w regionie krajowe i wspierane z zagranicy grupy ruchu oporu. W połowie kwietnia 1945 roku armia radziecka przekroczyła granice Moraw północnych. Niemiecka armia marszałka Schörnera po ciężkich walkach została zmuszona do opuszczenia Ostrawy a 4. front ukraiński skierował się na tereny Jesioników, gdzie trwały ciężkie walki. Od Opavy już nadchodził 106. korpus strzelecki w kierunku na Horní Benešov, Bruntál, Rýmařov i Šumperk, 15. korpus strzelecki na Město Libava, Šternberk i Ołomuniec, który tu dawał Niemcom ostatnią możliwość obrony. Podczas wojny ołomunieckie fortyfikacje odnawiano i pokryto betonowymi kopułami, ale nawet one nie zapobiegły ostatecznej klęsce i Ołomuniec został wyzwolony 8 maja. Po skończeniu wojny dochodzi do wysiedlenia przeważającej części mieszkańców niemieckiej narodowości.

W 1946 roku Ołomuniec ponownie stał się miastem uniwersyteckim.

Moraw Środkowych nie minęły negatywne skutki komunistycznej dyktatury, która doszła do władzy w 1948 roku. Oprócz indywidualnych, często tragicznych, losów ludzi nastąpiła zasadnicza przemiana charakteru krajobrazu spowodowane nieprzemyślanymi ingerencjami do środowiska, zaniedbywaniem opieki na cennymi zabytkami i dziełami architektury oraz często niegospodarnie realizowanym budownictwem w miastach i na wsi.

W sierpniu 1968 roku mieszkańcy Moraw Środkowych protestowali przeciwko przybyciu wojsk okupacyjnych, co nie obeszło się bez ofiar. Kilka miesięcy później armia radziecka zajęła obiekty koszar w Ołomuńcu i niedalekie tereny wojskowe Libavá. Jedną z typowych ikon Ołomuńca następnych dwóch dziesięcioleci był posterunek wojskowy w radzieckim mundurze kroczący wśród podupadających zabytkowych budynków miasta.

Od lat dziewięćdziesiątych Morawy Środkowe, pomimo częściowej recesji w przemyśle, przeżywają zmiany, które wyraźnie poprawiły jakość życia ludzi. Materialny dowodem tego stwierdzenia mogą być restaurowane zabytkowe obiekty, nowe drogi i wiele możliwości kształcenia oraz kultury i sportu.

Do ważnych wydarzeń niedawnej historii należą też wizyty papieża Jana Pawła II., który miały miejsce w 1990 i 1995 roku.